Daron Acemoglu, Simon Johnson i James A. Robinson zostali nagrodzeni za swoje badania nad tym, jak instytucje kształtują sukces gospodarczy narodów. Nazwiska laureatów nagroda w wysokości 1 miliona dolarów zostały ogłoszona 14.10 na konferencji prasowej w Sztokholmie.
Nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii 2024 została przyznana w poniedziałek Daronowi Acemoglu, Simonowi Johnsonowi i Jamesowi A. Robinsonowi za ich badania nad tym, dlaczego niektóre kraje odnoszą sukcesy, a inne ponoszą porażki. Nagroda w dziedzinie ekonomii jest warta 11 mln koron szwedzkich (około 1 mln dolarów) — tyle samo, co nagrody Nobla w innych kategoriach.
Kim są tegoroczni laureaci? Acemoglu, Johnson i Robinson to wpływowi ekonomiści i politolodzy, znani zwłaszcza ze współpracy nad relacjami między instytucjami politycznymi, rozwojem gospodarczym i długoterminowym dobrobytem. Acemoglu i Johnson są profesorami w Massachusetts Institute of Technology, a Robinson pracuje dla University of Chicago.
„Zmniejszenie ogromnych różnic w dochodach między krajami jest jednym z największych wyzwań naszych czasów. Laureaci wykazali znaczenie instytucji społecznych dla dobrobytu kraju” — powiedział Jakob Svensson, przewodniczący Komitetu Nagrody Nauk Ekonomicznych. „Społeczeństwa o słabych rządach prawa i instytucjach, które wykorzystują ludność, nie generują wzrostu ani zmian na lepsze”.
Acemoglu i Johnson opublikowali niedawno książkę „Why Nations Fail”, która przygląda się nierównościom majątkowym między narodami. Naukowcy zbadali technologię na przestrzeni wieków, wykazując, że niektóre osiągnięcia technologiczne były lepsze w tworzeniu miejsc pracy i rozprzestrzenianiu bogactwa niż inne. Nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii nie znalazła się wśród pięciu Nagród Nobla ustanowionych przez zmarłego szwedzkiego chemika, wynalazcę, biznesmena i inżyniera Alfreda Nobla w jego testamencie z 1895 r. Została ustanowiona w 1968 r. z darowizny szwedzkiego banku centralnego i po raz pierwszy przyznana w następnym roku. Zwycięzcę wybiera Królewska Szwedzka Akademia Nauk, która stosuje ten sam proces selekcji, co w przypadku innych Nagród Nobla.