Kampania prezydenta Donalda Trumpa i jego doradcy Elona Muska, mająca na celu radykalne ograniczenie biurokracji w USA, przyspieszyła w piątek, zwalniając ponad 9,5 tys. pracowników. Pracownicy departamentów spraw wewnętrznych, energii, spraw weteranów, rolnictwa oraz zdrowia i usług społecznych zostali zwolnieni w ramach akcji, która do tej pory w dużej mierze — ale nie wyłącznie — była skierowana do pracowników na okresie próbnym w pierwszym roku pracy, którzy mają mniej zabezpieczeń pracowniczych.
Zwolnienia, o których informuje Reuters i inne głównie amerykańskie media, to kolejnhy etap reformy państwa rozpoczętej wręczeniem odpraw dla około 75 tys. pracowników, dzięki czemu Trump i Musk rozpoczęli program dobrowolnych odejść z administracji publicznej. Stanowi to około 3 proc. z 2,3 mln osób zatrudnionych w sektorze cywilnym.
Trump twierdzi, że rząd federalny jest przerośnięty i marynuje się w nim zbyt wiele pieniędzy. Rząd ma około 36 bln dolarów długu i w zeszłym roku miał deficyt w wysokości 1,8 bln dolarów. Choć w USA istnieje ponadpartyjne porozumienie co do potrzeby reformy administracji publicznej, demokraci w Kongresie twierdzą, że Trump narusza konstytucyjne uprawnienia ustawodawcy w zakresie wydatków federalnych, nawet gdy jego koledzy Republikanie, którzy kontrolują większość w obu izbach Kongresu, w dużej mierze popierają te posunięcia. Szybkość i zakres wysiłków Muska wywołały rosnącą frustrację wśród niektórych współpracowników Trumpa z powodu braku koordynacji.
Oprócz redukcji miejsc pracy Trump i Musk próbowali pozbawić ochrony służby cywilnej dla pracowników etatowych, zamrozili większość amerykańskiej pomocy zagranicznej i próbowali zamknąć prawie całkowicie niektóre agencje rządowe, takie jak Agencja Stanów Zjednoczonych ds. Rozwoju Międzynarodowego i Biuro Ochrony Konsumentów Finansowych CFPB. Prawie połowa pracowników na okresie próbnym w amerykańskich Centrach Kontroli i Zapobiegania Chorobom oraz inni w Narodowych Instytutach Zdrowia są zmuszani do odejścia, poinformowały Reutersa źródła zaznajomione z redukcjami etatów.
Służba Leśna Stanów Zjednoczonych zwalnia około 3,4 tys. niedawno zatrudnionych pracowników, podczas gdy Służba Parków Narodowych zwalnia około tysiąca osób. Służba Podatkowa Internal Revenue Service przygotowuje się do zwolnienia tysięcy pracowników w przyszłym tygodniu, informuje Reuters, co może ograniczyć zasoby przed terminem składania zeznań podatkowych przez Amerykanów, który przypada na 15 kwietnia.
Rewolucja w administracji
Inne cięcia wydatków wzbudzają obawy, że zagrożone mogą być kluczowe usługi. Miesiąc po tym, jak pożary lasów spustoszyły Los Angeles, programy federalne wstrzymały zatrudnianie sezonowych strażaków i usuwanie zagrożeń pożarowych, takich jak martwe drewno z lasów, według organizacji dotkniętych redukcjami. Krytycy kwestionują bezpardonowe podejście Muska, najbogatszej osoby na świecie, która zgromadziła niezwykłe wpływy w prezydenturze Trumpa. Sekretarz skarbu Scott Bessent w piątek zbagatelizował te obawy, porównując tak zwany Departament Efektywności Rządowej Muska do audytu finansowego.
Steve Lenkart, dyrektor wykonawczy związku zawodowego National Federation of Federal Employees, który reprezentuje ponad 100 tys. pracowników, powiedział, że spodziewa się, że Musk, którego firmy SpaceX mają duże kontrakty z rządem federalnym USA, i administracja Trumpa skoncentrują się na agencjach regulujących przemysł i finanse.
Niektóre próby zwolnienia pracowników rządowych zostały udaremnione przez sędziów federalnych. Około 1200 do 2 tys. pracowników Departamentu Energii zostało zwolnionych, w tym 325 z Narodowej Administracji Bezpieczeństwa Jądrowego, która nadzoruje zapasy nuklearne. Jednak zwolnienia te zostały „częściowo uchylone”, aby utrzymać kluczowych pracowników bezpieczeństwa jądrowego. Nie jest jasne, ile z 325 zwolnień zostało cofniętych.
Administracja tymczasowo zgodziła się nie zwalniać żadnego personelu w U.S. Consumer Financial Protection Bureau, zgodnie z nakazem sądowym wydanym w piątek, oferując pracownikom odroczenie w ostatniej chwili przed spodziewanymi masowymi zwolnieniami. Związki zawodowe reprezentujące pracowników federalnych pozwały, aby zablokować plan wykupu.
Trzech sędziów federalnych nadzorujących sprawy dotyczące prywatności przeciwko DOGE rozpatrywało w piątek sprawy, czy zespół Muska powinien mieć dostęp do systemów płatności Departamentu Skarbu i potencjalnie poufnych danych w amerykańskich agencjach zdrowia, ochrony konsumentów i pracy. W jednym z nich sędzia federalny w Nowym Jorku przedłużył tymczasowy nakaz blokujący DOGE dostęp do systemów Departamentu Skarbu. Nakaz ten obowiązywał od soboty.