Prezydent USA nakazał przegląd finansowanych przez USA organizacji międzynarodowych, które, jak twierdzi, niesprawiedliwie wspierają inne narody. Czy przyszłość MFW i Banku Światowego, które w tym tygodniu organizują swoje wiosenne szczyty, jest bezpieczna?
-
Przegląd finansowanych przez USA organizacji międzynarodowych, zlecony przez Donalda Trumpa, budzi wątpliwości co do przyszłej roli USA w MFW i Banku Światowym.
-
Projekt 2025 sugeruje wycofanie USA z tych instytucji, co zagraża globalnej współpracy gospodarczej i stabilności finansowej.
-
Agresywna polityka handlowa Trumpa i potencjalne wycofanie się USA z MFW i Banku Światowego mogą wywołać globalny kryzys finansowy
Międzynarodowy Fundusz Walutowy i Bank Światowy rzadko pojawiają się na pierwszych stronach gazet poza okresami znaczących wstrząsów. Na przykład wyszukiwanie w Google „obciążonej długami Argentyny” równie prawdopodobnie wyświetli artykuły o pożyczkach MFW, jak i świętowanie ostatniego triumfu piłkarskiego Lionela Messiego.
Najnowsza ulga MFW w wysokości 20 mld dolarów (17,4 mld euro) dla Argentyny, największego państwa-dłużnika, została ogłoszona w zeszłym tygodniu, aby pomóc libertariańskiemu prezydentowi Javierowi Milei kontynuować reformę gospodarki kraju Ameryki Południowej po dziesięcioleciach marnotrawnych wydatków.
Jednak praca Banku Światowego ma tendencję do pozostawania niezauważazną. Podczas pandemii COVID-19 po cichu udzielił pożyczek i dotacji o wartości 170 mld dolarów ponad 100 krajom, docierając do około 70 proc. populacji świata.
Podczas gdy MFW i Bank Światowy zbierają się na wiosenne spotkania w Waszyngtonie od czwartku (24.04), stają w obliczu znacznej niepewności. Po pierwsze, polityka taryfowa prezydenta USA Donalda Trumpa grozi wykolejeniem globalnego wzrostu gospodarczego. Po drugie, przyszłość wsparcia Stanów Zjednoczonych dla tych organizacji stoi pod znakiem zapytania.
Projekt 2025 to wyjście USA z MFW i Banku Światowego
Spekulacje są powszechne od czasu, gdy Projekt 2025, prawicowa republikańska polityka ramowa związana z drugą kadencją Trumpa, zaproponował wycofanie się USA z obu instytucji, nazywając je „drogimi pośrednikami”, którzy przekierowują fundusze USA na całym świecie.
Wycofanie się Trumpa z Porozumienia paryskiego w sprawie klimatu i Światowej Organizacji Zdrowia, w połączeniu z wydanym w lutym nakazem przeglądu wszystkich finansowanych przez USA organizacji międzynarodowych w ciągu 180 dni, jeszcze bardziej podsyciło obawy dotyczące przyszłego zaangażowania USA w MFW i Bank Światowy. Biały Dom nie mianował jeszcze dyrektorów wykonawczych obu organów, co oznacza celowe wstrzymanie zaangażowania.
USA odniosły jednak znaczne korzyści z tych instytucji, zarówno pod względem ekonomicznym, jak i poprzez projekcję miękkiej siły. Mając największy udział w głosowaniu zarówno w MFW, jak i Banku Światowym, USA mają skuteczne prawo weta w przypadku ważnych decyzji. Pożyczki dla zadłużonych krajów często wiążą się z warunkami, takimi jak liberalizacja rynku, które są zgodne z interesami USA.
Podczas gdy banki regionalne, takie jak Azjatycki Bank Rozwoju lub Międzyamerykański Bank Rozwoju, mogłyby częściowo wypełnić rolę Banku Światowego, alternatywy dla MFW raczej nie istnieją. Wysiłki BRICS mające na celu utworzenie odpowiednika MFW utknęły w martwym punkcie.
Donald Trump oczekuje, że MFW i Bank Światowy będą „cheerleaderami” jego polityki wysokich ceł, America First i widzi, że Waszyngton podejmuje działania mające na celu ograniczenie wpływu Chin i innych krajów BRICS w obu organizacjach. Jednak obie instytucje mają wystarczającą integralność intelektualną, aby zrozumieć, jak niebezpieczna jest ta polityka zarówno dla gospodarki USA, jak i światowej.
Czarne chmury nad światową gospodarką
Rzeczywiście, rosną obawy, że agresywna polityka handlowa Trumpa, jeśli zostanie w pełni wdrożona i odwetowa, może wywołać poważny globalny kryzys finansowy. MFW ma obniżyć prognozę wzrostu dla kilkudziesięciu krajów we wtorek, ponieważ dławienie globalnego handlu wywiera presję na ciężar zadłużenia wielu krajów.
„Obecnie globalna sytuacja finansowa jest bardzo krucha i może łatwo przerodzić się w kryzys finansowy” — ostrzegają analitycy, dodającm że Trump będzie zmuszony „wycofać się” z wszelkich rozmów o opuszczeniu MFW i Banku Światowego, „jeśli pojawią się wyraźne oznaki kryzysu zadłużenia”.