Bułgaria spełniła wszystkie kryteria przyjęcia waluty euro od 1 stycznia 2026 r., poinformował w środę (04.06) Europejski Bank Centralny po ocenie postępów w zakresie szeregu wskaźników, od inflacji po ustawodawstwo dotyczące banku centralnego. Ostateczna decyzja należy do ministrów finansów UE, którzy mają zatwierdzić proces na początku lipca.
W skrócie:
-
Europejski Bank Centralny (EBC) zatwierdził przystąpienie Bułgarii do strefy euro od 1 stycznia 2026 roku, po spełnieniu wszystkich kryteriów konwergencji, w tym inflacji.
-
Bułgaria stanie się 21. państwem członkowskim strefy euro, co ma ułatwić przepływy handlowe i zapewnić jej miejsce w Radzie Prezesów EBC.
-
Pomimo pozytywnej oceny, społeczeństwo bułgarskie jest podzielone w kwestii przyjęcia euro, obawiając się wzrostu cen i skutków korupcji.
„Ta pozytywna ocena konwergencji otwiera drogę Bułgarii do wprowadzenia euro od 1 stycznia 2026 r. i stania się 21. państwem członkowskim UE, które przystąpi do strefy euro” — powiedział w oświadczeniu główny ekonomista EBC Philip Lane.
Po zakończeniu procesu politycznego urzędnicy bułgarskiego banku centralnego zostaną zaproszeni do dołączenia do grup EBC, w tym do Rady Prezesów ustalającej stopy procentowe, jako obserwatorzy, do czasu formalnego przystąpienia.
Bułgaria od lat stara się o przystąpienie do wspólnej waluty, ale data jej przystąpienia została przesunięta częściowo z powodu niespełnienia niektórych kluczowych kryteriów, w szczególności inflacji. Tym razem spełniła kryterium inflacji, ponieważ 12-miesięczny odczyt w kwietniu wyniósł 2,7 proc., tuż poniżej wartości referencyjnej 2,8 proc. Inflacja ma przyspieszyć w 2025 r. i może wynieść średnio 3,6 proc. w skali roku, ale Komisja Europejska spodziewa się, że w 2026 r. spadnie poniżej 2 proc.
Sami Bułgarzy są jednak mocno podzieleni w sprawie euro. Powszechna korupcja, jaskrawe nierówności dochodowe i czteroletni kryzys polityczny naznaczony serią przedterminowych wyborów i słabych koalicji podważyły zaufanie do władz. Wielu obawia się wzrostu cen podczas przejścia, tak jak miało to miejsce w innych krajach, które dołączyły w ciągu ostatniej dekady. Sondaż Eurobarometru opublikowany w zeszłym miesiącu przez Komisję Europejską wskazał, że 50 proc. Bułgarów nie popiera wspólnej waluty, w porównaniu z 46 proc. w listopadzie.
Bułgaria, kraj bałkański graniczący z Morzem Czarnym, przystąpiła do Unii Europejskiej w 2007 r. 1 stycznia 2026 r. stanie się 21. krajem, który przyjmie euro. Zmiana ta ułatwi przepływy handlowe i zapewni jej miejsce w Radzie Prezesów Europejskiego Banku Centralnego ustalającej stopy procentowe.
Rząd, którego ministerstwa przyjęły ogłoszenie jako zasłużony wynik po trwających dekadę staraniach, w środę (04.06) zapowiedział, że będzie pracował nad zapobieganiem praktykom, które mogą podważyć zaufanie do przejścia.
„Ważne jest zapewnienie stałego monitorowania cen, aby obywatele i przedsiębiorstwa bułgarskie mogły mieć pewność, że w tym okresie nie będzie można dopuścić do nieuzasadnionych podwyżek cen” — mówiła minister finansów Temenużka Petkowa na konferencji prasowej.
Prezes banku centralnego Dimitar Radev deklaruje, że infrastruktura techniczna i logistyczna, która została już zbudowana, powinna zostać dostosowana do „strefy euro”, a bank pomoże rządowi w prowadzeniu kampanii informacyjnej na temat euro. Codzienne towary w sklepach są już wyceniane w euro, a także w bułgarskich lewach, aby przyzwyczaić ludzi do przeliczania.
Ze średnią miesięczną pensją wynoszącą 2443 lewów (1420,76 dolarów) Bułgaria jest najbiedniejszym krajem w Unii Europejskiej. Ludność na obszarach wiejskich poza Sofią będzie najbardziej narażona na inflację.