Nowy wieloletni budżet Unii Europejskiej musi zapewnić bardziej solidne i długoterminowe finansowanie rozwoju projektów infrastruktury transportowej o strategicznym znaczeniu dla Litwy i regionu bałtyckiego – zapowiada Eugenijus Sabutis, minister transportu i komunikacji Litwy.
– W zeszłym tygodniu byliśmy świadkami historycznego wydarzenia – państwa bałtyckie zsynchronizowały swoje sieci elektroenergetyczne z Europą kontynentalną, umacniając w ten sposób swoją niezależność energetyczną. Następnym krokiem musi być połączenie nas z europejskimi sieciami transportowymi. Aby osiągnąć ten cel, potrzebne są jednak znacznie większe, bardziej precyzyjne i długoterminowe inwestycje. Dlatego też wspólnie z ministrami transportu innych krajów chcemy podkreślić w Komisji Europejskiej, że rosnące znaczenie tego sektora musi również prowadzić do innego podejścia do finansowania. Musimy to zaplanować z wyprzedzeniem dziesiątek lat — informuje Eugenijus Sabutis, litewski minister transportu i komunikacji.
Według Sabutisa kluczowe jest zapewnienie ciągłego i stabilnego finansowania UE na realizację długoterminowych projektów, takich jak Via Baltica i Rail Baltica w budżecie UE po 2028 r. Minister stwierdził, że dodatkowe inwestycje UE zwiększą ogólną wydajność europejskiego systemu transportowego i poprawią połączeniatransportowe i logistyczne z Polską i innymi krajami Europy Środkowej.
Litwa zobowiązuje się również do rozwijania połączeń transportowych północ-południe Transeuropejskiej Sieci Transportowej (TEN-T), łączących Morze Bałtyckie, Czarne i Egejskie korytarzami transportowymi o wystarczającej przepustowości. Priorytetem jest jak najszybsza poprawa połączeń drogowych i wojskowych w zakresie mobilności z Europą.
Miliardy na bałtyckie koleje
Do tej pory Litwa zabezpieczyła nieco ponad 125 mln euro dofinansowania UE na rozwój połączeń wojskowych w zakresie mobilności z Europą. Inwestycje te są przeznaczone na budowę odcinków trasy Via Baltica do granicy z Polską, lotniska w Kownie i innych dużych projektów infrastruktury drogowej i kolejowej. Łącznie 1,69 mld euro przeznaczono dla państw członkowskich UE w latach 2021–2023 na poprawę warunków mobilności wojskowej w Europie. Jeśli chodzi o same potrzeby naszego kraju w zakresie mobilności wojskowej, Litwa potrzebowałaby dodatkowych 3,5 mld euro.
Nowa sieć TEN-T obejmuje już europejską linię kolejową do Kłajpedy, najkrótszą trasę między Litwą a Ukrainą, oraz nowe połączenia mobilności wojskowej z Białegostoku przez Augustów, Lazdijai i Olita do Wilna.
Podczas wizyty roboczej ministra Sabutisa w Warszawie w styczniu tego roku litewscy i polscy ministrowie transportu uzgodnili i wspólnie złożyli wniosek do Komisji Europejskiej o dofinansowanie europejskie w celu dostosowania trasy Augustów–Wilno do potrzeb mobilności wojskowej.
Trzy z czterech odcinków 40-kilometrowego odcinka Via Baltica z Mariampola do Polski zostały już ukończone, a 28,5 km drogi krajowej ostatecznie zmodernizowano. Pozostały odcinek zostanie ukończony w tym roku. Ponadto trwają obecnie prace projektowe na kolejnym odcinku od Kowna do granicy z Łotwą.
Budowa 44,8 km głównej linii Rail Baltica i obiektów inżynieryjnych jest obecnie realizowana między Kownem a Poniewieżem. Planuje się, że budowa głównej linii obejmie 114 km z 265 km odcinka do końca tego roku, obejmując 43 procent całej pierwszej fazy linii kolejowej. Zakończenie projektu Rail Baltica zaplanowano na 2030 rok.
Więcej o projekcie Rail Baltica: