Na Łotwie 40 proc. populacji ma problemy z pokryciem codziennych wydatków, oszczędzaniem pieniędzy i ochroną finansów rodzinnych, dlatego jest postrzegana jako osoba bezbronna, informuje przedstawiciele Swedbank LETA, cytując badanie przeprowadzone przez Swedbank Institute of Finance.
-
Aż 40% Łotyszy ma trudności z pokryciem codziennych wydatków i oszczędzaniem, co czyni ich finansowo bezbronnymi.
-
Szczególnie narażone finansowo są kobiety i młodzi ludzie, przy czym kobiety mają niższe dochody, a młodzi polegają na wsparciu rodziców.
-
Tylko jedna trzecia Łotyszy posiada budżet z przewagą dochodów nad wydatkami, a jedynie 21% ma oszczędności w wysokości co najmniej trzymiesięcznych zarobków.
Niezależność finansowa jest szczególnie krucha wśród kobiet i ludzi młodych. W związku z tym znaczna część młodych ludzi twierdzi, że czuje się ogólnie bezbronna finansowo i polega na wsparciu rodziców, podczas gdy kobiety mają niższe dochody, które nie pokrywają ich codziennych wydatków.
Evija Kropa, szefowa działu edukacji finansowej w Swedbank, wskazała, że wyniki badania wskazują na znaczne różnice w bezpieczeństwie finansowym w różnych grupach wiekowych. Osoby w wieku od 31 do 50 lat są ogólnie najbardziej pewne swojej niezależności finansowej, ale stają również przed własnymi wyzwaniami finansowymi, zwykle związanymi z kredytem hipotecznym i innymi długoterminowymi pożyczkami. Ludzie młodzi i seniorzy częściej stają przed wyzwaniami związanymi z niewystarczającymi dochodami i oszczędnościami.
Kropa zauważa, że występują również różnice płciowe – kobiety mają niższe dochody zarówno w pracy, jak i na emeryturze, ale częściej starają się oszczędzać na dłuższą metę. Mężczyźni z kolei częściej czują wolność finansową (28 proc. mężczyzn w porównaniu z 19 proc. kobiet), a ich nawyki finansowe, takie jak inwestycje, są bardziej ryzykowne i nastawione na wyższy zwrot.
Badanie pokazuje, że najbardziej narażone finansowo są osoby w wieku 18-29 i 40-49 lat. W tych grupach wiekowych 42 proc. populacji jest narażone pod względem finansów osobistych. Jeśli chodzi o najlepszą sytuację finansową w różnych grupach wiekowych, wyróżniają się osoby w wieku 30-39 lat: 33 proc. osób w tej grupie wiekowej ma dobrą i silną sytuację finansową.
Kobiety mniej chronione
Kobiety z kolei są mniej chronione pod względem bezpieczeństwa finansowego i ochrony – 37 proc. mężczyzn i 43 proc. kobiet na Łotwie ma narażone finanse osobiste. Badanie pokazuje również, że kobietom trudniej jest oszczędzać na bezpieczeństwo i starość.
Najważniejszym warunkiem zdrowych finansów jest osobisty lub rodzinny budżet, w którym dochody przewyższają wydatki – tylko jedna trzecia Łotyszy (33 proc.) zdołała to osiągnąć w ciągu ostatniego roku. Taki sam odsetek (33 proc.) respondentów twierdzi, że musieli żyć od wypłaty do wypłaty lub ich dochody były równe wydatkom przez kilka miesięcy, podczas gdy kolejne 31 proc. nie miało wystarczających dochodów, aby pokryć wszystkie swoje wydatki.
Patrząc na strukturę dochodów i wydatków w różnych grupach wiekowych, młodzi ludzie częściej niż inni mają miesięczne wydatki przekraczające ich dochody (31 proc.). Kobiety również częściej niż mężczyźni twierdzą, że ich dochody są niższe niż wydatki (24 proc. kobiet w porównaniu do 20 proc. mężczyzn). Z kolei osoby w wieku 30-39 lat mają znacznie więcej dochodów niż wydatków. Tylko jedna piąta osób na Łotwie, czyli 21 proc., ma poduszkę bezpieczeństwa w wysokości co najmniej trzymiesięcznej pensji, podczas gdy 25 proc. respondentów w ogóle nie ma oszczędności. Mężczyźni (27 proc. w porównaniu do 17 proc. kobiet) i osoby w wieku 40–59 lat (24 proc.) częściej oszczędzają co najmniej trzy miesięczne wynagrodzenie.
Badanie Swedbank Institute of Finance zostało przeprowadzone w lutym 2025 r. w celu ustalenia poziomu zdrowia finansowego mieszkańców Łotwy, Litwy, Estonii i Szwecji.