Krytyka Pekinu wobec koncernu CK Hutchison z Hongkongu, otwiera nową kartę, aby sprzedać swoją działalność portową, jest prekursorem wzmożonej kontroli politycznej dużych chińskich wyprzedaży przedsiębiorstw z udziałem amerykańskich nabywców, twierdzą analitycy. Krytyka umowy, w tym sprzedaż aktywów w pobliżu Kanału Panamskiego konsorcjum kierowanemu przez BlackRock, w szczególności zaostrzy kontrolę możliwej sprzedaży amerykańskich aktywów TikToka, należącego do chińskiej firmy ByteDance, dodają.
Prezydent USA Donald Trump, który wcześniej krytykował to, co uważał za chińską kontrolę nad Kanałem Panamskim, pochwalił umowę, nazywając ją „odzyskaniem” kanału w ciągu kilku godzin od ogłoszenia transakcji 4 marca.
Tydzień po tej wiadomości chińskie Biuro ds. Hongkongu i Makau opublikowało ponownie dwa komentarze krytykujące CK Hutchisona i stwierdzające, że sprzedaż była zdradą Chin, która zaniedbuje interesy narodowe.
Chińscy regulatorzy, działając na polecenie centralnego kierownictwa, zaczęli badać umowę, powiedział jeden ze źródeł znających sprawę, co jest oznaką niezadowolenia Pekinu z wycofania inwestycji CK Hutchisona pod presją ze strony USA. W swoim oświadczeniu o zyskach z czwartku CK Hutchison nie wspomniało o umowie portowej, chociaż stwierdziło, że „napięcia geopolityczne i handlowe … znacznie wzrosły”.
Silna polityzacja umowy CK Hutchison i sprzedaż amerykańskiego biznesu TikToka mają rzucić długi cień na umowy z udziałem chińskich i amerykańskich firm pośród rosnących napięć między dwiema największymi gospodarkami świata.
Kontrola umowy CK Hutchison była częścią szerszej strategii Pekinu, aby przyjąć bardziej bojowy ton wobec Stanów Zjednoczonych po ujawnieniu środków zaradczych w odpowiedzi na działania handlowe administracji Trumpa.
Chińscy urzędnicy wskazali dyrektorom ByteDance w ostatnich miesiącach, że Pekin nie chce, aby firma była zmuszana do sprzedaży kontroli nad aplikacją amerykańskim inwestorom.
Krytyka Pekinu i tlący się konflikt z USA
Bezprecedensowa krytyka Pekinu wobec wycofania się CK Hutchison z Panamy nastąpiła po tym, jak umowa rozgniewała prezydenta Xi Jinpinga, częściowo dlatego, że firma nie zabiegała o zgodę Pekinu, donosił we wtorek (18.03) „Wall Street Journal”, powołując się na własne źródła. Chińskie kierownictwo planowało wykorzystać kwestię portu w Panamie jako kartę przetargową w negocjacjach z administracją Trumpa, ale sprzedaż zaskoczyła je – donosił dziennik. Od czasu objęcia urzędu przez Trumpa Pekin starał się zachować ostrożność, przeciwdziałając taryfom USA własnymi środkami, jednocześnie pozostawiając otwarte drzwi do rozmów na temat większej umowy, która złagodziłaby napięcia.
Mogłaby ona obejmować zatwierdzenie sprzedaży aktywów, takich jak TikTok, jeśli byłaby częścią bardziej kompleksowego zestawu porozumień mających na celu zresetowanie relacji między dwoma krajami, jak prywatnie powiedzieli urzędnicy. Chociaż niektórzy analitycy twierdzą, że chińskie uprawnienia regulacyjne w zakresie transakcji CK Hutchison są ograniczone, ponieważ żaden ze sprzedawanych portów nie znajduje się w Chinach ani Hongkongu, niektórzy eksperci prawni twierdzą, że Pekin nadal może dokonać przeglądu transakcji.
Popularna aplikacja do krótkich filmów TikTok, która w przyszłym miesiącu zostanie zamknięta w Stanach Zjednoczonych, jeśli chiński właściciel ByteDance nie znajdzie nabywcy w USA, musi zmierzyć się z obawami o swoją autonomię wobec ByteDance i chińskiego rządu. W procesie sprzedaży TikTok Biały Dom odgrywa bezprecedensową rolę — działa jako bank inwestycyjny, a aukcję prowadzi wiceprezydent JD Vance. Oznacza to znaczny wzrost interwencji rządu w prywatne sprawy biznesowe. W przeciwieństwie do CK Hutchison, ByteDance jest w dużym stopniu zależne od swojego rynku krajowego, a jego działalność biznesowa obejmuje strumieniowanie wideo, agregację wiadomości, handel elektroniczny i sztuczną inteligencję.
Ponadto chiński rząd posiada 1 proc. udziałów w jednej z głównych spółek zależnych ByteDance – Beijing Douyin Information Service Ltd, poprzez „złotą akcję”, jak wyjaśnił TikTok w liście do senatorów USA w 2022 r.
Krytyka umowy portowej Hutchison jasno pokazała, że jeśli ByteDance zaakceptuje jakąkolwiek wymuszoną sprzedaż TikTok bez zgody Pekinu, może stanąć w obliczu nie tylko wyzwań regulacyjnych, ale także oporu politycznego ze strony Pekinu, przekonują analitycy.