Zadłużenie branży deweloperskiej wzrosło od końca 2022 r. o ponad 100 mln zł, a jej łączne nieuregulowane zobowiązania wynoszą 285 mln zł – to najważniejsze dane wynikające z opublikowanego właśnie raportu Krajowego Rejestru Długów. Według dokumentu, największą część zobowiązań deweloperów stanowią długi wobec instytucji finansowych, przede wszystkim banków.

W 2022 r. zadłużenie deweloperów spadało i na koniec tego roku wynosiło 177,6 mln zł. W 2023 roku, mimo funkcjonowania programu „Bezpieczny Kredyt 2 proc.”, zadłużenie ponownie zaczęło rosnąć, a na koniec 2023 r. niespłacone zobowiązania wynosiły 242 mln zł. Od tamtej pory dług wciąż przyrastał i obecnie sięga 285,2 mln zł. W ciągu dwóch lat zadłużenie deweloperów wzrosło więc o ponad 100 mln zł, czyli około 60 proc. – informuje najnowszy raport Krajowego Rejestru Długów Biura Informacji Gospodarczej.

Autorzy powołują się na dane GUS, wedle których w 2024 roku do użytku oddanych zostało 199,9 tys. nowych mieszkań, tj. niemal 10 proc. mniej niż rok wcześniej. Z kolei z danych firmy JLL wynika, że ubiegłoroczna sprzedaż była o 31 proc. niższa w porównaniu do poprzedniego roku. Deweloperzy kontynuowali zaś wprowadzanie na rynek nowych mieszkań pomimo mniejszego zainteresowania ze strony kupujących.

– Deweloperzy finansują inwestycje mieszkaniowe głównie z kredytów deweloperskich, pożyczek i środków zewnętrznych inwestorów. Spłata zobowiązań zazwyczaj następowała po sprzedaży mieszkań, jednak ten model zaczął się załamywać i w 2023 roku długi deweloperów znacznie wzrosły. Sytuacja zmieniła się na jeszcze gorszą, kiedy impuls w postaci „Bezpiecznego Kredytu 2 proc.” zaczął gasnąć, a potencjalni nabywcy zamarli w oczekiwaniu na kolejny program rządowy oraz spadek stóp procentowych – mówi Jakub Kostecki, prezes zarządu firmy windykacyjnej Kaczmarski Inkasso.

Z danych KRD wynika, że liczba zadłużonych firm deweloperskich wynosi 4692 podmioty. W sumie mają one 23,1 tys. nieuregulowanych zobowiązań finansowych, a średnio na jednego dłużnika przypada 60,8 tys. zł. Największe zobowiązania ciążą na spółkach prawa handlowego – 226,5 mln zł, zaś jednoosobowe działalności gospodarcze są zadłużone na 58,7 mln zł.

Długi deweloperów wpływają na sektor

Według autorów raportu, zapowiedziany przez rząd program wsparcia kupujących „Pierwsze klucze” nie poprawi sytuacji inwestorów mieszkaniowych działających na rynku pierwotnym. Projekt, oprócz dofinansowania mieszkalnictwa komunalnego i społecznego, przewiduje bowiem przede wszystkim wsparcie w zakupie mieszkań na rynku wtórnym oraz budowie domów w mniejszych miejscowościach. Oznacza to, że zadłużenie deweloperów może dalej rosnąć.

Długi deweloperów w największym stopniu odbijają się na sektorze finansowym. Muszą oni oddać bankom, firmom ubezpieczeniowym czy funduszom sekurytyzacyjnym niemal 130 mln zł. Drugą dużą grupę wierzycieli stanowią firmy budowlane, przede wszystkim te zajmujące się konstrukcjami i remontami, które czekają na blisko 50 mln zł. Deweloperzy mają także długi wobec firm zajmujących się działalnością naukową, profesjonalną i techniczną, a więc np. architektów, inżynierów czy prawników i księgowych, którym powinni zwrócić 24,7 mln zł. Prawie 15 mln zł są też winni firmom telekomunikacyjnym.