Według opublikowanego we wtorek Europejskiego Rankingu Innowacyjności 2025 (EIS), wskaźnik innowacyjności Estonii wzrósł o 30 proc. w ciągu ostatnich siedmiu lat, co stanowi największy wzrost wśród państw członkowskich Unii Europejskiej. Estonia utrzymała swoją pozycję w rankingu silnych innowatorów, awansując do poziomu z ubiegłego roku.
W skrócie:
-
Estonia liderem wzrostu innowacyjności w UE: W ciągu ostatnich siedmiu lat Estonia odnotowała największy, 30-procentowy wzrost wskaźnika innowacyjności wśród państw członkowskich Unii Europejskiej, utrzymując pozycję silnego innowatora.
-
Kluczowe inwestycje i słabe punkty: Silne strony Estonii to inwestycje w kapitał wysokiego ryzyka, zgłoszenia znaków towarowych i wspólne publikacje publiczno-prywatne, natomiast wyzwaniem jest import zaawansowanych technologii spoza UE oraz niska produktywność zasobów.
-
Wsparcie B+R i ekosystem startupów: Estonia przoduje w UE pod względem inwestycji kapitału wysokiego ryzyka (w stosunku do PKB) i wydatków publicznych na B+R, co świadczy o wsparciu dla rozwoju innowacyjnych firm i startupów.
Według ministra gospodarki i przemysłu Erkkiego Keldo, szybki rozwój Estonii i jej pozycja wśród silnych innowatorów są wyrazem uznania dla długoterminowych, ukierunkowanych działań estońskich przedsiębiorców i naukowców, a także dla polityki państwa w zakresie badań i innowacji.
– Od 2021 roku wyznaczyliśmy sobie cel przeznaczania 1% PKB na działalność badawczo-rozwojową. Ta kwota nie jest celem samym w sobie, ale świadomym wykorzystaniem pieniędzy, tak aby wpływ i korzyści dla firm i naszej gospodarki były jak największe. Tabela wyników pomaga ocenić, jak dobrze nam się to udało lub jak skuteczne są te działania w porównaniu z innymi krajami – mówi Keldo.
Zgodnie z tabelą wyników, do mocnych stron Estonii należą inwestycje w kapitał wysokiego ryzyka, zgłoszenia znaków towarowych oraz wspólne publikacje publiczno-prywatne, natomiast do słabych stron – import zaawansowanych technologii spoza UE, produktywność zasobów oraz bezpośrednie i pośrednie wsparcie rządowe dla B+R w przedsiębiorstwach.
– Tabela wyników uwypukla wyzwania stojące przed Estonią, na przykład niską produktywność i fakt, że eksportujemy wiele produktów i usług o niskiej wartości dodanej – uważa Mikk Vahtrus, dyrektor ds. rozwoju w Ministerstwie Gospodarki i Komunikacji. – Firmy mogą zwiększyć swoją produktywność i potencjał eksportowy tylko wtedy, gdy zainwestują więcej w badania i rozwój. W ostatnich latach wdrożyliśmy szereg działań wspierających powstawanie i rozwój firm intensywnie korzystających z badań, a także przeznaczyliśmy dodatkowe środki na wsparcie badań i rozwoju w sektorze prywatnym. Mamy nadzieję, że wpływ tych działań będzie widoczny w rankingach w nadchodzących latach.
Wydatki sektora publicznego na działalność badawczo-rozwojową w Estonii przewyższają średnią UE, co plasuje Estonię na dziewiątym miejscu w 2025 roku. Niska ocena wsparcia sektora publicznego dla działalności badawczo-rozwojowej w sektorze prywatnym wynika z faktu, że w większości krajów UE większość wsparcia pochodzi z ulg podatkowych na działalność badawczo-rozwojową. W Estonii bezpośrednie dotacje są wykorzystywane do wspierania badań i rozwoju w sektorze prywatnym, takich jak program badań stosowanych, wsparcie rozwoju produktów, a także dotacje do wynagrodzeń pracowników badawczo-rozwojowych, etc.
Jednocześnie silny ekosystem startupów w Estonii doprowadził do rekordowych inwestycji kapitału wysokiego ryzyka – biorąc pod uwagę udział w PKB, Estonia zajmuje pierwsze miejsce wśród krajów UE pod tym względem. Do mocnych stron Estonii należą również wskaźniki związane z zasobami ludzkimi i systemem badań, zwłaszcza w zakresie kształcenia ustawicznego i międzynarodowego współpublikowania artykułów naukowych.
Topowy ranking
Estońskie firmy aktywnie inwestują w technologie informatyczne, przewyższając średnią unijną w tym obszarze. Nasze firmy wyróżniają się wykorzystaniem usług w chmurze i rekrutacją specjalistów ICT, co świadczy o wysokiej dojrzałości technologicznej firm i ich gotowości do innowacji.
W tym roku Szwecja przewodzi Europejskiemu Rankingowi Innowacyjności, podczas gdy ubiegłoroczny lider – Dania – spadł na drugie miejsce. Wśród liderów innowacji znajdują się również Holandia i Finlandia. Estonia zajmuje 11. miejsce wśród krajów UE, zajmując ostatnie miejsce w grupie silnych innowatorów. Spośród bliskich sąsiadów Estonii, Litwa jest umiarkowanym innowatorem na 18. miejscu, a Łotwa jest wschodzącym innowatorem na zaledwie 25. miejscu.
Europejski Ranking Innowacyjności stanowi porównawczą ocenę wyników badań i innowacji państw członkowskich UE, innych krajów europejskich i globalnych konkurentów. Analiza opiera się na 32 wskaźnikach, takich jak wielkość inwestycji sektora prywatnego w badania i rozwój, liczba patentów, eksport produktów średnio- i wysoko zaawansowanych technologicznie, liczba absolwentów studiów doktoranckich oraz publikacje naukowe na wysokim poziomie.
Pomaga ona również krajom ocenić względne mocne i słabe strony ich krajowych systemów innowacji oraz zidentyfikować wyzwania, które należy podjąć. Tabela wyników klasyfikuje państwa członkowskie do czterech grup innowacji na podstawie ich wyników: liderzy innowacji, silni innowatorzy, umiarkowani innowatorzy i wschodzący innowatorzy.