Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł w czwartek (19.06), że po unieważnieniu umowy kredytu frankowego bank nie może domagać się od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty kredytu, jeśli wcześniej kredytobiorca spłacił już część należności. Zdaniem TSUE takie żądania są sprzeczne z unijnym prawem.
W skrócie:
-
TSUE orzekł, że po unieważnieniu umowy kredytu frankowego bank nie może żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty kredytu, jeśli ten już spłacił część należności, co jest zgodne z unijnym prawem.
-
Trybunał Sprawiedliwości UE zakwestionował polską praktykę sądową „teorii dwóch kondykcji”, uznając ją za naruszającą unijną dyrektywę o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich.
-
Wyrok ma kluczowe znaczenie dla frankowiczów w Polsce, ponieważ chroni konsumentów przed automatycznym nadawaniem rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokom zasądzającym roszczenia na rzecz banków.
Decyzja zapadła w sprawie pytania prejudycjalnego zadanego TSUE przez Sąd Okręgowy w Krakowie. Polski sąd rozpatruje sprawy, w których bank oraz konsument dochodzą wzajemnych roszczeń po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do franka szwajcarskiego.
TSUE zakwestionował obowiązującą w polskiej praktyce sądowej tzw. teorię dwóch kondykcji, zgodnie z którą po unieważnieniu umowy bank może dochodzić od konsumenta całej wypłaconej kwoty kredytu, niezależnie od dokonanych spłat. Trybunał uznał, że takie podejście narusza przepisy unijnej dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich.
Trybunał odniósł się również do obowiązku nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokom, które zasądzają na rzecz banków roszczenia uznane przez konsumentów. W ocenie TSUE automatyczne nadanie rygoru może narazić konsumenta na poważne konsekwencje finansowe i zniechęcać do dochodzenia swoich praw. W takich przypadkach sądy krajowe muszą stosować prawo w sposób, który nie osłabia ochrony wynikającej z prawa UE.
TSUE podkreślił, że sądy krajowe mają obowiązek stosowania wszelkich środków, które pozwolą uniknąć szczególnie szkodliwych skutków dla konsumentów.
Wyrok ma istotne znaczenie dla tysięcy trwających w Polsce spraw dotyczących kredytów frankowych.