Należąca do rządu Wielkiej Brytanii spółka Great British Energy–Nuclear wskazała we wtorek (10.06) firmę Rolls Royce SMR jako dostawcę małych reaktorów jądrowych. Zwycięska technologia dostanie rządowe wsparcie, uruchomienie nowych reaktorów jest planowane na połowę lat 30.
W skrócie:
-
Rolls Royce SMR wybrany dostawcą: Brytyjska spółka Great British Energy–Nuclear wybrała Rolls Royce SMR jako preferowaną technologię dla małych reaktorów jądrowych, planując uruchomienie ich w połowie lat 30.
-
Wsparcie rządowe dla energetyki jądrowej: Rząd Wielkiej Brytanii przeznaczy 2,5 mld funtów na rozwój SMR oraz ponad 14 mld funtów na budowę elektrowni Sizewell C, co podkreśla strategiczne znaczenie atomu.
-
Rozwój projektu i lokalizacje: Great British Energy–Nuclear, zarządzające projektem SMR, skupia się na wyborze technologii, pozyskaniu lokalizacji takich jak Oldbury i Wylfa oraz stworzeniu odpowiedniego zespołu do budowy reaktorów.
Przetarg na preferowaną technologię dla brytyjskich SMR trwał dwa lata, ostatecznie publiczna spółka Great British Nuclear wybierała między technologiami Rolls Royce SMR, BWRX-300 firmy GE-Hitachi oraz projektem firmy Holtec. Równolegle z ogłoszeniem wyboru GBN zmieniła nazwę na Great British Energy–Nuclear (GBEN) – będzie ona deweloperem projektu SMR, czyli będzie zarządzać przygotowaniami i budową. Brytyjski rząd poinformował natomiast, że całe przedsięwzięcie otrzyma w ciągu czterech lat 2,5 mld funtów wsparcia. Także we wtorek brytyjski rząd ogłosił, że wesprze kwotą ponad 14 mld funtów budowę elektrowni jądrowej Sizewell C, w której mają stanąć dwa francuskie reaktory EPR.
Jak wyjaśnia Jeremy Stain, szef działu energii jądrowej z firmy projektowej Arup, od dekad działającej na brytyjskim rynku jądrowym, główne zadania GBEN to wybór technologii, zdobycie odpowiednich lokalizacji, stworzenie odpowiedniego zespołu ludzi i wreszcie rozpoczęcie budów.
Dotychczas spółka zdobyła dwie lokalizacje – Oldbury i Wylfa, pracuje nad studiami wykonalności oraz prowadzi wczesne procedury środowiskowe dla tych miejsc. W obu tych miejscach stoją wyłączone już stare reaktory Magnox. Budowę nowych bloków planowało tam najpierw konsorcjum Horizon, a potem Hitachi. Przedsięwzięcia te skasowano w 2019 r., a w 2024 r. brytyjski rząd kupił obie lokalizacje od Hitachi za 160 mln funtów. J
Ostateczny model finansowy budowy reaktorów SMR z rządowym wsparciem nie jest jeszcze sfinalizowany. Na budowę reaktorów SMR trzeba zebrać wiele miliardów funtów, ale model, który proponują rząd i GBEN chroni inwestorów przed wieloma ryzykami.
Wciąż nie ma ostatecznych koncepcji, w jaki sposób będzie działał rynek reaktorów SMR w Wielkiej Brytanii. Jednak jest już pewność że w przypadku pierwszych projektów ogromne wsparcie rządowe jest potrzebne, aby doprowadzić je do punktu, w którym inwestorzy będą mogli zaangażować swoje pieniądze.
Rolls Royce SMR to projekt reaktora wodno-ciśnieniowego generacji III+ z pasywnymi elementami bezpieczeństwa o mocy rzędu 470 MWe. Brytyjski rząd zakłada, że pierwsze bloki ruszą w połowie lat 30. W 2025 r. 20 proc. udziałów w spółce Rolls Royce SMR kupił czeski koncern CEZ z zamiarem budowy nowych bloków w tej technologii w Czechach. Obok CEZ głównymi udziałowcami Rolls Royce SMR są: Rolls Royce, Qatar Investment Authority, Constellation Generation i BNF Resources.
Budowę w Polsce reaktorów BWRX-300, zaliczanych do SMR, planuje spółka Orlen Synthos Green Energy, w której po połowie udziałów mają Orlen oraz prywatny chemiczny koncern Synthos, należący do Michała Sołowowa. Pierwsze wskazane lokalizacje to Stawy Monowskie koło Oświęcimia, Włocławek i Ostrołęka.
W połowie maja pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej Wojciech Wrochna zauważył, mówiąc o reaktorach typu SMR, że to technologia o niższych nakładach i widać zainteresowanie nią prywatnego kapitału. Zwrócił przy tym uwagę na potrzebę stworzenia zachęt i gwarancji.