Światowy całkowity dług publiczny ma przekroczyć 100 bln dolarów w tym roku po raz pierwszy i może rosnąć szybciej niż przewidywano, ponieważ nastroje polityczne sprzyjają wyższym wydatkom, a powolny wzrost zwiększa potrzeby pożyczkowe i koszty – informuje w swoim opublikowanym właśnie (15.10) raporcie Międzynarodowy Fundusz Walutowy.
Najnowszy raport Fiscal Monitor MFW wykazał, że globalny dług publiczny osiągnie 93 proc. globalnego produktu krajowego brutto do końca 2024 r. i zbliży się do 100 proc. do 2030 r. Przekroczyłby on swój szczyt 99 proc. podczas Covid-19. Wzrósłby również o 10 punktów proc. od 2019 r., zanim pandemia eksplodowała wydatkami rządowymi.
Opublikowany tydzień przed corocznymi spotkaniami MFW i Banku Światowego w Waszyngtonie, Fiscal Monitor stwierdził, że istnieją dobre powody, aby sądzić, że przyszłe poziomy zadłużenia mogą być znacznie wyższe niż obecnie prognozowane, w tym chęć wydawania większych kwot w USA, największej gospodarce świata.
„Niepewność polityki fiskalnej wzrosła, a polityczne czerwone linie dotyczące opodatkowania stały się bardziej utrwalone” – uważają analitycy MFW w raporcie. „Naciski na wydatki związane z zielonymi transformacjami, starzeniem się populacji, obawami o bezpieczeństwo i długotrwałymi wyzwaniami rozwojowymi rosną”.
Obawy MFW dotyczące rosnącego poziomu zadłużenia pojawiają się na trzy tygodnie przed wyborami prezydenckimi w USA, w których obaj kandydaci obiecali nowe ulgi podatkowe i wydatki, które mogą dodać biliony dolarów do deficytu federalnego.
Plany obniżek podatków republikańskiego kandydata na prezydenta Donalda Trumpa dodadzą około 7,5 biliona dolarów nowego długu w ciągu 10 lat, ponad dwukrotnie więcej niż 3,5 biliona dolarów dodane w planach wiceprezydent Kamali Harris, kandydatki Demokratów, zgodnie z centralnymi szacunkami Komitetu Odpowiedzialnego Budżetu Federalnego (CRFB), ośrodka analitycznego ds. budżetu.
Raport stwierdza, że prognozy dotyczące długu mają tendencję do niedoszacowania rzeczywistych wyników o znaczne marginesy, przy czym zrealizowane wskaźniki długu do PKB na pięć lat do przodu są średnio o 10 proc. wyższe niż pierwotnie prognozowano. A dług może zostać dodatkowo znacznie zwiększony przez słaby wzrost, bardziej rygorystyczne warunki finansowania i większą niepewność polityki fiskalnej i pieniężnej w gospodarkach o znaczeniu systemowym, takich jak USA i Chiny. Raport obejmuje „poważnie niekorzystny scenariusz” obejmujący te czynniki, który pokazuje, że globalny dług publiczny może osiągnąć 115 proc. w ciągu zaledwie trzech lat, czyli o 20 punktów procentowych więcej niż obecnie prognozowano.
Winni najwięksi gracze
MFW powtarza swoje wezwania do większej konsolidacji fiskalnej, mówiąc, że obecne środowisko ze stabilnym wzrostem i niskim bezrobociem jest dogodnym momentem, aby to zrobić. Ale powiedział, że obecne wysiłki, wynoszące średnio 1 proc. PKB w ciągu sześciu lat od 2023 do 2029 r., są niewystarczające, aby z dużym prawdopodobieństwem zmniejszyć lub ustabilizować długi.
Łączne zacieśnienie o 3,8 proc. byłoby potrzebne do osiągnięcia tego celu, ale w USA, Chinach i innych krajach, w których nie przewiduje się stabilizacji PKB, potrzebne byłoby znacznie większe zacieśnienie fiskalne. Oczekuje się, że w tym miesiącu USA zgłoszą deficyt fiskalny na rok 2024 w wysokości około 1,8 bln dolarów, czyli ponad 6,5 proc. PKB, zgodnie z Congressional Budget Office.
Stwierdzono, że USA i inne kraje, w których przewiduje się dalszy wzrost zadłużenia, w tym Brazylia, Wielka Brytania, Francja, Włochy i Republika Południowej Afryki, mogą ponieść kosztowne konsekwencje.