Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszyna również postępowanie w sprawie nałożenia kary za nieudzielenie informacji koniecznych do szybkiego rozstrzygnięcia sprawy. Od początku roku wystosował ponad 80 wystąpień miękkich do przedsiębiorców. Kary? POnad 291 tys. zł i 69 tys. zł.
W skrócie:
-
UOKiK nałożył kary finansowe na Rawicką Fabrykę Wyposażenia Wagonów Rawag (ponad 291 tys. zł) i Carlsberg Supply Company Polska (69 tys. zł) za generowanie zatorów płatniczych.
-
Prezes UOKiK Tomasz Chróstny podkreśla, że zatory płatnicze to duży problem dla polskich firm, zwłaszcza mniejszych, podnoszący koszty i ograniczający rozwój.
-
UOKiK prowadzi również „interwencje miękkie” wysyłając wystąpienia do przedsiębiorców, a także wszczął postępowanie przeciwko spółce Neptun z Lublina za nieudzielenie informacji, grożąc jej karą do 50 mln
UOKiK nałożył kary pieniężne na dwie duże spółki, które generowały zatory płatnicze. Pierwszy ukarany przedsiębiorca to Rawicka Fabryka Wyposażenia Wagonów Rawag, której głównym przedmiotem działalności jest produkcja lokomotyw kolejowych. Drugi podmiot, który otrzymał karę finansową to producent piwa – Carlsberg Supply Company Polska.
W ramach tych dwóch postępowań Prezes UOKiK przeanalizował niemal 17 tys. faktur wystawionych na rzecz 1287 podmiotów oraz ustalił, że wobec 322 z nich doszło do opóźnienia w niemal 3 tys. transakcji handlowych. Kara dla Rawag wyniosła ponad 291 tys. zł, zaś dla spółki Carlsberg – 69 tys. zł. Oba podmioty nie kwestionowały ustaleń UOKiK i zapłaciły nałożone kary.
– Zatory płatnicze to jeden z większych problemów polskiej gospodarki. To również przeszkoda w prowadzeniu działalności, zwłaszcza dla mniejszych przedsiębiorców, bowiem podnosi koszty i wpływa na ograniczenie zatrudnienia czy inwestycji. Terminowe otrzymanie należności i powiązana z nim płynność finansowa to podstawowy warunek przetrwania mniejszych firm – mówi Tomasz Chróstny, prezes UOKiK
Wysokość kary ustalana jest dwuetapowo. W pierwszym etapie wyliczana jest maksymalna kara pieniężna na podstawie wzoru podanego w ustawie antyzatorowej. W drugim etapie Prezes UOKiK może ją zmniejszyć, biorąc pod uwagę dodatkowe okoliczności wymienione w ustawie. Prezes UOKiK bierze pod uwagę nie tylko wartość przeterminowanych płatności i długość opóźnień, lecz również wagę i okoliczności naruszenia, działania podjęte przez przedsiębiorcę z własnej inicjatywy w celu zaprzestania naruszenia oraz współpracę z Urzędem w toku postępowania.
Interwencje miękkie
UOKiK kontynuuje również interwencje miękkie wobec kolejnych podmiotów, których dyscyplina płatnicza budzi wątpliwości i może wskazywać na ryzyko powstania zatorów płatniczych. Przedsiębiorcy są informowani o zauważonych nieprawidłowościach i możliwych konsekwencjach braku poprawy. Wystąpienia miękkie wpisują się w szeroko rozumianą prewencję – kształtują świadomość i kulturę płatniczą przedsiębiorców oraz umożliwiają zmianę ich praktyk bez konieczności wszczynania postępowania. Od początku roku 81 przedsiębiorców otrzymało wystąpienia miękkie.
Jeszcze w kwietniu Urząd wszczął postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za nieudzielenie żądanych informacji przez spółkę Neptun z Lublina. Przedsiębiorcy grozi kara w maksymalnej wysokości 5 proc. rocznego przychodu, nie więcej niż 50 mln euro. Taka kara może zostać nałożona również w przypadku odpowiedzi udzielonych po terminie wyznaczonym przez Urząd czy też przekazywaniu informacji wprowadzających w błąd co do ustaleń w sprawie.
Jak wyjasnia Urząd, postępowania w sprawie zatorów są czasochłonne ze względu na ilość analitycznej pracy jaką musi wykonać instytucja. Wszczęcie postępowania poprzedza analiza prawdopodobieństwa nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Sprawdzana jest m.in. wartość opóźnionych i niespełnionych świadczeń, liczba poszkodowanych wierzycieli. Natomiast w trakcie jednego postępowania UOKiK bada nawet kilkadziesiąt tysięcy dokumentów, takich jak faktury, umowy, aneksy, porozumienia, zamówienia, korekty czy kompensaty. Dlatego tak istotna jest szybka odpowiedź przedsiębiorców na wezwania.
Skróceniu czasu skomplikowanych i czasochłonnych postępowań służyła również nowelizacja ustawy zatorowej z grudnia 2022 roku. Zmiany dotyczące pominięcia w toku postępowania pewnych kategorii należności, w szczególności tych powstałych między podmiotami powiązanymi w grupie kapitałowej, pozwala – z jednej strony – na ograniczenie zakresu informacji i dokumentów, które przedsiębiorcy muszą zebrać i przekazać Prezesowi Urzędu, z drugiej strony – stanowi realizację postulatu przedsiębiorców, aby nie karać ich za opóźnienia powstałe w grupie kapitałowej.
Z kolei, uwzględnienie przy ustalaniu wysokości nakładanej kary pieniężnej m.in. poziomu współpracy przedsiębiorcy z Urzędem w toku postępowania, podniesionych i udowodnionych przez przedsiębiorcę okoliczności wpływających na opóźnienia w płatnościach czy działań podjętych przez spółkę w celu uniknięcia tych opóźnień wskazuje, że zaangażowanie przedsiębiorcy w toku postępowania może zadziałać na jego korzyść i skutkować obniżeniem nakładanej kary.
Dwie ścieżki walki z zatorami
Zgodnie założeniami przepisów antyzatorowych walka z opóźnieniami w płatnościach odbywa się dwutorowo. Po pierwsze, przedsiębiorca, który nie otrzymał zapłaty w terminie, powinien najpierw wezwać dłużnika do uregulowania należności za towar lub usługę. Jeśli to nie przyniesie skutku, może dochodzić swoich praw w sądzie cywilnym. Ponadto jedną z sankcji nieterminowego spełnienia świadczenia pieniężnego przez dłużnika uregulowaną w ustawie są odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych. Zgodnie z przepisami, jeśli strony transakcji handlowej nie przewidziały w umowie terminu zapłaty, wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, po upływie 30 dni liczonych od dnia spełnienia przez niego świadczenia, do dnia zapłaty. Kolejną konsekwencją dla dłużnika, który nie spełnia świadczenia pieniężnego w terminie wynikającym z umowy jest, rekompensata za koszty odzyskiwania należności, stanowiąca równowartość od 40 do 100 euro w zależności od wartości świadczenia pieniężnego.
Inną drogą jest postępowanie administracyjne prowadzone przez UOKiK. Jeśli ustali on, że przedsiębiorca przez trzy miesiące opóźniał się z płatnościami na łączną kwotę przekraczającą dwa miliony złotych, może nałożyć na niego karę finansową płatną do budżetu państwa. Należy podkreślić, że Urząd nie sprawi, że dłużnik zapłaci wierzycielowi. Przepisy regulujące działalność Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nie nadają mu kompetencji do podejmowania w imieniu przedsiębiorców działań związanych z dochodzeniem roszczeń o charakterze indywidualnym. Jego działania mają charakter systemowy i prewencyjny. Zadaniem UOKIK jest przeciwdziałanie zatorom, niejako regulowanie rynku poprzez pewną prewencję i ostrzeżenia – wystąpienia miękkie, penalizowanie nierzetelnych kontrahentów – nakładanie kar, oraz wskazywanie, którzy przedsiębiorcy nie płacą na czas i publikowanie decyzji wraz z informacją o nierzetelnym podmiocie.
Czym są zatory płatnicze, kiedy może zająć się nimi Prezes Urzędu, jak można zgłosić przedsiębiorcę nie wywiązującego się z zobowiązań i kto może to zrobić? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziesz na stronie https://uokik.gov.pl/zatory-platnicze.