Rozprawa przeciwko BHP w sprawie najgorszej katastrofy ekologicznej w Brazylii, zawalenia się zapory Mariańskiej w 2015 r., rozpocznie się w poniedziałek (21.10) w Sądzie Najwyższym w Londynie, a powodowie domagają się odszkodowania w wysokości do 47 mld dolarów.
Ponad 600 tys. Brazylijczyków, 46 samorządów lokalnych i około 2000 firm pozywa BHP za zawalenie się zapory w południowo-wschodniej Brazylii, która była własnością i była zarządzana przez BHP i Vale, spółkę joint venture Samarco.
Zawalenie się zapory, w której znajdowały się odpady górnicze, wywołało toksyczną falę, która zabiła 19 osób, pozbawiła domów tysiące osób, zalała lasy i zanieczyściła całą długość rzeki Doce – uważanej za świętą przez rdzenne plemię Krenak. BHP, największa na świecie firma wydobywcza pod względem wartości rynkowej, kwestionuje swoją odpowiedzialność i twierdzi, że pozew w Londynie, jeden z największych w historii angielskiego prawa, powiela postępowania prawne oraz programy naprawcze i reparacyjne w Brazylii. Firma deklaruje również, że prawie 8 mld dolarów zostało już wypłaconych osobom dotkniętym katastrofą za pośrednictwem Fundacji Renova, która została założona w 2016 roku. Co więcej, rząd brazylijski omawia umowę o odszkodowaniu o wartości prawie 30 mld dolarów z BHP, Vale i Samarco.
Gigantyczne roszczenie
– Angielskie roszczenie zmusiło BHP do ostatecznego zaakceptowania, że muszą zrobić więcej w Brazylii, ale ta proponowana umowa w najlepszym razie stanowi tylko połowę drogi – mówi kancelaria Pogust Goodhead, stron pozywających spółkę wydobywczą. – Angielski pozew jest jedynym sposobem, aby naprawdę pociągnąć BHP do odpowiedzialności. BHP odpowiada w oświadczeniu, że „współpracuje z władzami brazylijskimi i innymi w celu znalezienia rozwiązań w celu sfinalizowania uczciwego i kompleksowego procesu odszkodowań i rehabilitacji”.
Rozprawa w Sądzie Najwyższym w Londynie potrwa do 12 tygodni a wyrok ma określić, czy BHP ponosi odpowiedzialność wobec poszkodowanych na mocy brazylijskiego prawa dotyczącego ochrony środowiska. Sąd rozważy również, czy brazylijskie gminy zaangażowane w sprawę mają prawo do wszczęcia postępowania sądowego oraz wpływ wszelkich porozumień zawartych z BHP przez powodów zaangażowanych w angielski pozew.
Pozew został już raz odrzucony, w 2020 r., zanim Sąd Apelacyjny orzekł, że może być kontynuowany.